સ્ત્રી : દોષિણી


મહિલા દિવસ નજીક આવે છે.

2015 માં આખા માર્ચ મહિના દરમ્યાન એક વાર્તા પર્વમાં #દોષિણી અને #સમર્થિણી નામની બે અલગ થીમ અંતર્ગત અનુક્રમે 75 અને 25 વાર્તાઓ આવી હતી. સ્ત્રીને દોષી માનીને પીડવાના અનેક કારણો આગળ આવ્યા હતા.

આજે એક નવું કારણ સાંભળ્યું….

40 વર્ષની એક ખૂબ જ લાયક અને મહેનતુ શિક્ષિકાને single mother હોવાને કારણે સારી સ્કૂલમાં કામ મળતું નથી એ જાણીને હું નવાઈ પામી ગઈ છું. એમની સાથે આજે વિસ્તારથી વાત કરી. અત્યારે 12th માં ભણતી દીકરીને heart problem છે. દીકરો નાનો છે. પિતાનું પીઠબળ છે એટલે વારે વારે દવાખાને દાખલ કરવી પડતી દીકરીનો ખર્ચ મેનેજ થાય છે.

દસેક વર્ષ પહેલાં દારૂડિયા પતિ સાથે છૂટાછેડા લીધા હતા. (જે આ લોક ડાઉન દરમ્યાન મૃત્યુ પામ્યા છે.) સાસરેથી એક પણ રૂપિયાની મદદ વગર સ્કૂલ, ટયુશન વગેરે કરી ગુજરાન ચલાવે છે. અલગ થયા ત્યારે પિતાને ઘરે જવાને બદલે એકલા રહેવાનું પસંદ કર્યું હતું તો પાડોશી સ્ત્રીઓ એમને કહેતી કે મારા પતિને /દીકરાને રાખડી બાંધી દો જેથી મને ચિંતા ન રહે.. પુરુષો કોઈને કોઈ બહાને એમની સાથે વાત કરવા, સ્પર્શ કરવા પ્રયાસ કરતા હતા. અંતે પિતા સાથે રહેવા જતા રહ્યા. જોબ/કામને કારણે સતત વ્યસ્ત રહે એટલે ભાભીનો વ્યવહાર બદલાયો. બાળકો મોટા થયા એટલે હમણાં અલગ રહે છે પણ આજુબાજુમાં કોઈ સાથે વાત કરતા નથી કે કોઈને એ single mother છે એ ખ્યાલ ન આવે.

સ્ત્રી એકલી રહે એટલે available ગણાય? એકલા હાથે બાળકોને ઉછેરે એટલે નોકરી ન મળે?

#આમ આપણે આધુનિક અને આમ આટલા પછાત?

વાંક દેખા


એક મહિના પહેલા એક મિત્રે મને trolling અને troller વિશે લખવા આમંત્રણ આપ્યું હતું.

એમને હું અતિશય અનુભવી લાગી. 😁 🤣

Online annual exams, South visit અને હજી હમણાં સુધી પ્રસંગો… વળી લખવા માટે સમય, સમજ અને સામર્થ્ય જોઈએ. મારી પાસે આ ત્રણેય છે કે નહીં ખબર નથી એટલે પણ લખાયું નહીં હોય.

દરેક વ્યક્તિની માનસિક મજબૂતી અલગ અલગ હોય છે એટલે નુકસાન વિશે તો વધુ ખ્યાલ નથી પણ હું માનું છું કે આનાં થોડાક ફાયદા છે…. ☺️

આમ તો આવા જગ જમાદાર બની બેસવા માંગતા નકારાત્મક લોકો વાંકુ બોલીને થાકે નહીં પણ તોય એમનાં ઈરાદા અને મન ઉઘાડા પડે એટલા તો ખુલવા-બોલવા જ દેવા જોઈએ. આવું થવાથી ધીમે ધીમે ‘સાથેનાં’ અને ‘સામેનાં’ પ્રવાહ પણ સ્પષ્ટ થાય છે. कच्चा पापड-पक्का पापड 😜 અને એ પરથી આપણા વલણો પણ નક્કી કરી શકાય છે. 😁 Fb પર unfriend, unfollow, block!!! 😊 આપણી વિરુદ્ધ વાતોનાં ss તો આપણને મળતા હોય ને!!!

આપણે પોતે અલગ અલગ સમયે અલગ અલગ હોઈએ છીએ એટલે આપણી પાસે કોઈની અંગત વાત કરવાનો કે વિચારો બાબતે કોઈ double standard છે કે નહીં એ જજ કરવાનો સમય કે મન ન હોય એટલે બીજા પણ એટલા વ્યસ્ત, સમજુ કે સંસ્કારી હોય એ જરૂરી નથી. દરેક વ્યક્તિને પોતાનો સમય પોતાની રીતે વિતાવવાની અને સમજ વટાવવાની સ્વતંત્રતા હોય છે.

આપણા સહિત દરેક વ્યક્તિ કોઈ અન્ય માટે આદર્શ કે આશારૂપ હોય છે એટલે દરેકે જવાબદારીપૂર્વક પોતાનાં વાણી, વર્તન અને વિચારનું ધ્યાન રાખવાનું… બીજાનું નહીં. 🥰

ઈશ્વરનો ન્યાય બહુ જ સમયસર, વ્યાજબી, અસરકારક અને everlasting હોય છે. 🙏🏾 💐

સધિયારો


ફેસબુક જેવી સોશ્યલ નેટવર્કીંગ સાઇટ પર દોસ્તોનાં ઢગલા જડી આવે છે પણ વેદના ઠાલવવાનાં વિશ્વાસપાત્ર વિસામા ઘટતા જાય છે. પોતાનાં ગણી શકાય એવા લોકો જવલ્લે જ જડે છે… ઋતુ કરતાં પણ વધુ ઝડપે માણસ બદલાય છે. ટોળામાં માણસ એકલો પડી ગયો છે. ઘણી વખત લાગે કે આપણી આજુબાજુ કેટલા બધા છે પણ આપણને સમજે, સાંભળે અને સંભાળી રાખે એવા લોકો કાયમ આંગળીને વેઢે ગણાય તેટલા જ હોય છે! અરે, કયારેક તો એટલા પણ નથી હોતા!

વળી ખોટી વ્યક્તિ પાસે વાત જાય તો આ ટેકનોલોજીનાં સમયમાં વાતનું વતેસર થતા વાર નથી લાગતી. એ ડર પણ અભિવ્યક્તિમાં મોટી રૂકાવટ લાવે છે. તકલાદી અને તકવાદી લોકો વચ્ચે દરેક જણ અહીં એકલો છે.

દરેકનાં સંજોગો અલગ હોય છે એટલે ત્રાજવું લઈ તોલ્યા કરતાં, પૂછ્યા વગર, સમજ્યા વગર સલાહ શિખામણ આપનારાઓ કોઈને ગમતા નથી. કેટલાક એવા પણ હશે કે પોતાની નાનકડી ભુલ વિશે થતી જાહેર ચર્ચાઓ, મજાક વગેરે જીરવી નહી શકતા હોય. ડિપ્રેશનમાં આવી જતા હશે. શબ્દમાં ખુબ વજન હોય છે. એ વજન ઘણી વખત જીવલેણ બને એ હદે ભારે હોય છે.

ખરેખર તો તમામને આડેધડ સંભળાવી દે એવાની નહી પણ સાંભળીને સંભાળી લે એવાની જરુર હોય છે.

કોઈને નાસીપાસ,હતાશ કે ઉદાસ જોઈને કે જીવનનો અંત આણતા જોઈને લાગે કે કાશ, એ નબળી ક્ષણોમાં કોઈ અડીખમ ખભો જડી આવ્યો હોત!!!

😏😥

2020 : સરવૈયું


2019નાં અંતમાં pre-wedding partyથી શરુ થયેલી દીકરીનાં લગ્નની ઉજવણી, 2020ની શરૂઆતમાં અદ્ભુત રીતે યોજાયેલા, બે અલગ ધાર્મિક માન્યતા ધરાવતાં, સૌહાર્દભર્યા લગ્ન અને બે Union territoryમાં, સેલવાસ અને પોંડિચેરીમાં યોજાયેલા ભવ્ય receptions સુધીનો ધમધમાટ અને ધામધૂમ!!! લગ્ન તો બે પરિવારને જોડતી કડી છે… એમાં લેવાતા નિર્ણયો પણ એમણે જ લેવાનાં હોય ને! એટલે ‘કન્યાદાન’ પણ થયું અને ‘I DO’ પણ થયું. ❤️🥰 💐

નવા સંબંધોમાં અમે ગજબની, સમાધાનની, સમજણની સુંદર સુગંધ અનુભવી. 🥰 બે પરિવારનું પરિપક્વ સાયુજ્ય – સમન્વય. 😍💝 અમારું જીવનભરનું ભાથું 💐😍 ultimate grace of God 💐 🥰 🙏🏾.

વિચાર્યું કે દિવસોની દોડધામ પછી હવે થોડો આરામ કરીશું. ત્યાં અકાળે કોરોના સાથે લોકડાઉન આવી ચડયું. જીંદગીમાં ક્યારેય અનુભવ્યો ન હોય એવો સૂનકાર! જીવનની ગતિ અને વ્યવસાયની પ્રગતિ… બન્ને જાણે થંભી ગયા! ઘરમાંથી દેખાતા national high way અને રેલ્વે સ્ટેશન પર પહેલી (અને કદાચ છેલ્લી) વખત સન્નાટો દેખાયો. 😪👎

કપરો કોરોનાકાળ અનેક વ્હાલાઓને પોતાની લપેટ-ઝપેટમાં લેતો રહ્યો પણ સાજા પણ કરતો રહ્યો. Thanking God for the grace. 🙏🏾 તો ફેસબુક જેવી જાહેર જગ્યાએ અનેક મિત્રોની અકાળ વિદાય વિશે જાણી વિહ્વળ થતાં રહેવાયું. 😢 અને કોરોના સામે લડીને જીત મેળવનાર મિત્રો તરફ માન અને ગર્વ થઈ આવ્યા. 👌👍

તો અનેક લોકોને નોકરી ધંધામાં, પારિવારિક સંબંધોમાં સમસ્યા આવી કે પછી કોઈ અનન્ય-અગમ્ય કારણસર આ જાહેર માધ્યમ પર ‘અનહદ’ અને ‘દયનીય’ રીતે માનસિક સંતુલન ગુમાવતા પણ અનુભવ્યા. અત્યંત વિકૃત અને ઘણું હાસ્યાસ્પદ વર્તન! 😁🤣 અલબત્ત, એકંદરે અભ્યાસપૂર્ણ, અદ્ભુત અનુભવ રહ્યો. 😄 તકલાદી, તકવાદી લોકો ‘વધુ’ સ્પષ્ટ થયા… કેટલી મોટી સિદ્ધિ!!! Thank you 2020 💐😍💝

સામે પક્ષે જ્યાં એકમેક સાથે નિરાંતે વાત કરવા પણ સમય ચોરવો પડતો હતો ત્યાં 24/7 મીઠી પારિવારિક સંગત મળી. 🥰 ઘડિયાળ સામે જોવાની જરૂર , ટિફિન બનાવવાની, નોકરી પર જવાની ઉતાવળ કે ઘરમાં કોઈ અવરજવર ન હોય એવા એક્દમ શાંત દિવસો અનુભવ્યા. રાતદિવસ એકધારા સાથે રહેવાનું બન્યું એટલે એકમેકનાં કામની કદર અને સમજ પણ જરૂર થઈ આવી. 🥰 રોજ સવાર સાંજ હળવાશ અને નવરાશથી વાતો થઈ એટલે સંવાદ વધ્યો અને એટલે સમજણ પણ વધી. ભવિષ્ય અંગે ઘણી સ્પષ્ટતા થઈ… જાણે નિવૃતિ પછીનાં જીવનનું રિહર્સલ કરી લીધું. 😅 અને હા, શાંતિપૂર્ણ જીવન જીવવા માટે ક્યાં, કેટલો સુધારો આવશ્યક છે એ વિચારતા થઈ ગયા. ❤️💝💐 Thank you 2020!

આ કપરા સમયમાં અનેક જાતની અસુરક્ષિતતા હોવા છતાં કોઈ વાતની ખોટ પડવા ન દીધી એ બદલ ઇશ્વરનો આભાર. તો દૂર બેઠેલા સગા વહાલાઓ સાથે જોડાઈ રહી શક્યા એ ટેકનોલોજી રૂપી વરદાન માટે પણ ઈશ્વરનો આભાર 🙏🏾.

માનસિક રોગી હોય એવા… વાયરસ જેવા લોકોથી બચવા #માનસિક અને કોરોના જેવા વાયરસથી બચવા #શારીરિક immunity અને social distance આવશ્યક છે એ આ વરસે ખાસ સમજાયું….👍💐

ઈશ્વરનો આભાર… આ અવનવા અનુભવોથી લબાલબ વર્ષ બદલ 💐🙏🏾

ઈશ્વરનો #વિશેષ આભાર… વષાંતે જીવતા રાખીને આ સરવૈયું લખવાનો મોકો આપવા માટે. 💐🙏🏾👌😍💝

— નીવારોઝીન રાજકુમાર

વિકલાંગ માનસિકતા


રાતે Memory પોસ્ટ જોઈ ત્યારે ખ્યાલ આવ્યો કે આજે world disable day છે.

ખૂબ જ able અને inspirational એવી Kunjal Pradip Chhaya નો ગોળમટોળ ચહેરો નજર સામે તરી આવ્યો. ❤️ Lots of love for her. ❤️

આપણે કાયમ બાહ્ય કે શારીરિક વિકલાંગતાને જ ખોડ કે ખામી કે બીમારી કે લાચારી ગણતા રહ્યા છીએ હા, એમને સાચવવામાં ક્યારેક કોઈ અગવડ પડે કે થાક લાગે એ સ્વાભાવિક છે. પણ આવા ‘મજબૂત’ લોકો પાસેથી તો ઘણી વખત જીવવાની ચાવી અને જોમ મળતા હોય છે. 💐🙏🏾

હકીકતમાં સમાજને મોટો ખતરો તો કોઈ દેખીતી શારીરિક કે માનસિક ખામી વગરનાં વિકલાંગ લોકો તરફથી હોય છે જે કોઈ પણ વાતને વળ આપી શાંતિ અને આનંદભર્યું વાતાવરણ ડહોળી મૂકે છે. કોઈ ખુશ રહે એ પરવડતું નથી એટલે નકારાત્મક વલણથી સમાજને મોટું નુકસાન કરતા રહે છે.

મનુષ્યની જન્મજાત ખામી તો સમાજ અને પરિવાર સહી પણ શકે છે જ્યારે આવા લાઈલાજ માનસિક રોગો અતિશય ચેપી, અસહ્ય અને અક્ષમ્ય હોય છે.

ટોળુ


ટોળું વિચારોની દિશા ફેરવી નાખે એ તો સાવ પાકું …

એ દિશા constructive પણ હોઈ શકે અને destructive પણ હોઈ શકે. તોડફોડ જેવા કિસ્સામાં તો મગજ સાવ જ વપરાતું નથી. લશ્કર કયાં લડે છે, શું કામ લડે છે એ પણ સમજ ના પડે. ઘણી વખત પોતાના હિતો માટે કે પછી કોઈ સામે મોરચો માંડવા માટે આવા ટોળાની રચના થતી હોય છે…

constructive ટોળામાં દરેકને કશુંક તોગદાન આપી શકવાનો,નવું શીખી શકવાનો થોડો ઘણો આત્મસંતોષ હોય છે. એ શીખ જીવનમાં આગળ પણ કામ લાગે છે…

પણ destructive ટોળું જાતે જ ધીમે ધીમે વિખેરાઈ જાય છે. કારણ કે સતત નકારાત્મક ઉર્જા વ્યકિતત્વને અંદરખાને નુકસાન કરી નિચોવી નાખે છે અને ખોટું કર્યાનો અહેસાસ ચેન લેવા પણ દેતો નથી.

ટોળું વિચારોની દિશા ફેરવી નાખે એ તો સાવ પાકું …

એ દિશા constructive પણ હોઈ શકે અને destructive પણ હોઈ શકે. તોડફોડ જેવા કિસ્સામાં તો મગજ સાવ જ વપરાતું નથી. લશ્કર કયાં લડે છે, શું કામ લડે છે એ પણ સમજ ના પડે. ઘણી વખત પોતાના હિતો માટે કે પછી કોઈ સામે મોરચો માંડવા માટે આવા ટોળાની રચના થતી હોય છે…

constructive ટોળામાં દરેકને કશુંક તોગદાન આપી શકવાનો,નવું શીખી શકવાનો થોડો ઘણો આત્મસંતોષ હોય છે. એ શીખ જીવનમાં આગળ પણ કામ લાગે છે…

પણ destructive ટોળું જાતે જ ધીમે ધીમે વિખેરાઈ જાય છે. કારણ કે સતત નકારાત્મક ઉર્જા વ્યકિતત્વને અંદરખાને નુકસાન કરી નિચોવી નાખે છે અને ખોટું કર્યાનો અહેસાસ ચેન લેવા પણ દેતો નથી.

અને એવું જ થાય છે સતત નકારાત્મકતા આદત બની જાય છે.

જો કે આ બંને પ્રકારનાં ટોળાનાં આગેવાનને સૌથી વધુ ફાયદો થાય છે. સતત સંપર્કને કારણે અવનવા લોકમાનસનો પરિચય થાય છે અને લીડરશીપનાં અનેક પહેલુઓથી એ વાકેફ થાય છે.

ચાર વર્ષ… તમે… શ્રેણીનાં


1460 દિવસ…👌💪ચાર વર્ષ 🤗

માન્યું કે અનિવાર્ય સંજોગોમાં લગભગ 50 કે 60 દિવસ ગેરહાજર હોઈશ પણ તોય… 1400 દિવસ…અધધધધ તો ગણાય જ …. 😎

તમે…સારા છો…ચસકેલ છો…દંભી છો…આવા છો…તેવા છો … આવી અનેક રંગબેરંગી, આડીઅવળી, તિરછીસીધી ટોપીઓ… પાઘડીઓ હું છેલ્લા 4 વર્ષથી આમતેમ ફગવી રહી છું.

અને તમે , તમે બધા આ ‘તમે…..’ શ્રેણીની તમને બંધબેસતી લાગતી પાઘડીઓ પહેરતા રહ્યા છો. 😍

નવ વર્ષમાં ફેસબુક પર નીતનવું જોયું.👍 ચડસાચડસીભરી, ‘અમૂક-તમૂક’ વિશે નામ વગર ઉતારી પાડતી, નિંદા-કૂથલીભરી, આપવડાઈથી છલોછલ, શિખામણપ્રચુર વગેરે વગેરે પ્રકારની પોસ્ટ પણ જોઈ. 👎

મને સતત વિચાર આવતો કે કોઈ વિશે મારી વોલ પર હું (સાચું-ખોટું) લખું એનાં કરતાં કોઈ પોતે જ મારી વોલ પર પોતાનાં વિશે (સાચું-ખોટું)લખી જાય એવું થાય તો મજા પડે. 😎

અને અનાયાસે આકાર લીધો આ ‘તમે….’ શ્રેણીએ. 😍 પૂર્ણવિરામ કે પ્રશ્નાર્થ વગરનું વાક્ય ન કહી શકાય એવું વાક્ય જે મારા મિત્રોને કાંઈક લખવા સતત ઉશ્કેરતુ રહ્યું છે… આ અદ્દભુત લાગણી છે. 😍

આમ પણ લીધેલો તંત હું ઝટ છોડતી નથી… લાગણી હોય, પ્રેમ હોય કે મિત્રતા હોય… લાગી રહેવું…લગાતાર લાંબા સમય સુધી ખંતથી વળગી રહેવું મને ગમે છે… અલબત્ નવીનતા ગમે ખરી પણ સંબંધો ઉપરાંત અમૂક ટેવોમાં સમીકરણોની ઝડપી ફેરબદલ બહુ શોભે પણ નહી એટલે પણ મને આવું ગમે છે….💓

કોઈને એ ગતકડું લાગે છે તો કોઈને ફેસબુક પર ટકવાનાં મારા ફાંફાં પણ લાગે છે. 🤣 જો કે કોઈ સાથે મારે કોઈ નિસ્બત નથી કારણ કે હું કોઈ શું લખે એ કહેતી નથી એટલે કોઈની આવી વાતો પર ધ્યાન આપતી પણ નથી.🤓

હા, તો હું શું કહેતી હતી… 🤔 હમમમમ, યાદ આવ્યું… ‘તમે…..’ શ્રેણીનાં પડઘા મારી વોલ ઉપરાંત અનેક વોલ પર પડ્યા અને મિત્રોએ પણ તમે…. શ્રેણી શરુ કરી…. મને TREND SETTER બનવું પણ ગમ્યું હો… 😍

ગતકડાં જેવા લાગતા એક સીધાસાદા વાક્યે અનેક લોકોનાં દિલનાં દરવાજા ખોલી નાખ્યા છે પણ જાહેરમાં કોમેન્ટ ન કરી શકનાર વિચારતા તો થઇ જ ગયા એવી ઘણી કબૂલાત ઈનબોકસમાં છલકાતી રહી છે. 🤝

મને કવિતાઓ લખતા નથી આવડતી… નથી રાજકારણમાં રસ કે હું એ પ્રકારનું લખી શકું. વિશિષ્ટ આવડત નથી કે લેખક પણ નથી પણ ફેસબુક પર સક્રિય રહેવું ગમે છે. 😎

અનેક સંવેદનશીલ વિષયો પર પણ એકદમ નિખાલસ બની કોમેન્ટ્સ કરવા બદલ અને મારી આવી અતરંગી પોસ્ટ પર હાજરી પુરાવવા બદલ તમારી આભારી છું.😍🙏🤝

સતત 1400 દિવસ મેં તમારું મગજ ખાધું છે. 😜

પણ તમને આ સફર ગમી છે 🤗😇

માનસિક સ્વાસ્થ્ય


આજે world mental health day છે.

દરેક વ્યક્તિ માનસિક રીતે અસ્વસ્થ હોય અને એટલે સારવારની જરુર પડે એવું નથી હોતું પણ દરેક વ્યક્તિનો પ્રયાસ તો એ હોવો જ જોઈએ કે એ પોતે માનસિક રીતે સ્વસ્થ રહે .ચારેબાજુ ફેલાયેલા પડકારો અને સ્પર્ધા વચ્ચે વ્યક્તિએ પોતે જોવાનું રહે કે માનસિક તાણ કેવી રીતે નિવારી શકાય.
પરિવારમાં કે નોકરીનાં સ્થળે આપણે અનેક લોકોનાં સંપર્કમાં આવતા હોઈએ છીએ ….અલગ ,અઘરાં અને ક્યારેક અણગમતા પણ 😜

અને એટલે અનેક ચિત્રવિચિત્ર અને અતરંગી વિચારોનો સામનો કરવો પડે છે… આપણી મોટાભાગની માનસિક તાણ આવા લોકો સાથેની દલીલોને લીધે હોય છે. જેમની સાથે વિવાદ વગર સંવાદ શક્ય છે એમની સાથે વાતચીત કરીને જ નિર્ણય લેવાતો હોય છે.

હવે મુખ્ય વાત એ છે કે આવા ‘અલગ’ પ્રકારના લોકો સાથે અને સામે કેવી રીતે ટકી રહેવું.

મારા હિસાબે આનાં બે રસ્તા છે …

1… એમની સાથે ચર્ચા અને દલીલો કરી શબ્દો વડે આપણે સાચા છીએ એવું સાબિત કરવું.
2… એમની સાથે ચર્ચા કે દલીલો ન કરીને આપણે સાચા છીએ એ સમયને સાબિત કરવા દેવું.

અમુક નિર્ણયો ત્વરિત લેવાના હોય છે અને વિરોધાભાસી માનસિકતા વખતે ચર્ચા કે દલીલોમાં સમય વેડફ્વાનો હોતો નથી ત્યારે યા તો જાતે નિર્ણય લઇ લેવો કે પછી બીજાને નિર્ણય લેવા દેવો. આનો માનસિક શાંતિ ઉપરાંતનો એક ફાયદો એ છે કે નિર્ણયની નિષ્ફ્ળતાનો દોષ આપણા પર આવતો નથી. અલબત્ત નુકસાન તો થાય છે પણ માનસિક શાંતિની તુલનામાં ઓછું થાય છે. 😅

ક્યારેક આપણે કોઈ વિવાદ કે દલીલ વખતે ટીકા કે ચર્ચાને બદલે મૌન અપનાવીએ છીએ .જેને કારણે આપણે ગભરુ-ભીરુ, ભાગેડુ કે દોષી છીએ એવું લોકોને સમજાતું હોય છે પણ સત્ય તો એ છે કે એ આપણું પોતાનું માનસિક શાંતિ માટેનું બખ્તર હોય છે. અલબત્ત , આ સમય દરમ્યાન મનને શાંત રાખવું , વિરોધનો વંટોળ ખમી લેવો એ કોઈ નાનો સુનો પડકાર નથી પણ આપણી સફળતા જ એ છે ….માનસિક સ્વાસ્થ્ય તરફનું પહેલું અને અતિ મહત્વનું કદમ આ તબક્કે જ છે. અહીં ડગમગવું નહીં.

તમે નોંધ્યું હશે કે અમુક મુદ્દા પર દલીલો કે ચર્ચા સત્ય માટે નહીં પણ સામેની વ્યક્તિના અપમાન માટે જ થતી હોય છે એવા સંજોગોમાં દલીલો કરવી અર્થહીન છે. એ સમયે જે તે વ્યક્તિ કે ટોળાના મનમાં વિચાર મુખ્ય નથી હોતો વ્યક્તિ મુખ્ય હોય છે જેની સાથે એમને કોઈ વાંધો હોય છે. એટલે રાતદિવસ ઉજાગરા કરી એ લાંબી દલીલો અને મુદ્દાઓ તૈયાર કરતાં રહે છે. Yes, એ સમય દરમિયાન આપણા મૌનને કારણે આસપાસના લોકો પર પણ થોડી નકારાત્મક અસર પડે એવું બને પણ પરિપક્વ અને સમજદાર લોકો આપણા મૌનમાંથી અનેક અર્થો તારવતા પણ હોય છે. અને શકય હોય અને અનુકૂળ હોય તો આપણી સાથે સંવાદ કરવાની કોશિશ પણ કરે છે. બસ,આ જ ખરો સમય હોય છે આપણી વાત બીજાને ગળે ઉતારવાનો. જો કે સામેથી કોઈ પાસે જઈને આપણી વાત મનાવવાનાં બાલિશ પ્રયાસો કરવાથી આપણી વાતની અસર થોડી ઓછી થઇ જાય છે. 😁પણ અમુક લોકોને ચકાસવાનો આ સર્વશ્રેષ્ઠ સમય પણ છે. આ ચકાસણી વખતે ચારણી લઈને બેઠા હોઈએ એવું લાગે છે. 😂

જેમને ખરેખર સારા નિર્ણય કે સારા નિષ્કર્ષ પાર આવવું હોય છે એ લોકો વિવાદ અને દલીલોને બદલે ચર્ચા અને સંવાદ વધુ પસંદ કરતા હોય છે એટલે લેવા લોકો સાથેની વાતચીત ખૂબ સ-ફળ અને પ્રોત્સાહક હોય છે.👍

ટૂંકમાં, જીવન જીવવા માટે કોણ સાચું કે કોણ ખોટું એ કદાચ એટલું જરૂરી નથી જેટલી માનસિક સ્વસ્થતાની અગત્ય હોય છે. સત્ય કરતા શાંતિ વધુ જરૂરી છે કારણ કે આજનું સત્ય કાલે બેકાર કે બદલાયેલું લાગી શકે છે પણ મન સ્વસ્થ હોય તો નવા સત્યનો સામનો કરવો સરળ પડે છે. 😊

રહી વાત લોકોની …લોકો માટે તો સત્ય અને અસત્ય કરતા એમનું વર્તુળ અને એ વર્તુળની ઉપયોગીતા વધુ મહત્વની હોય છે. સંઘર્યો સાપ… 😆 શક્ય એ પણ છે કે મનોમન આપણા તરફની પોતાની ગેરસમજ કબૂલીને આપણા સત્ય, આપણી સ્વસ્થતા અને માનસિક સંતુલનથી પ્રભાવિત થઈને તમારા વર્તુળમાં સામેલ થવાની કોશિશ પણ કરે. 😜

અમુક લોકો સાથે વિવાદ તો ઠીક સંવાદ પણ ન કરવો એ નક્કી કરવું પણ અક્કલનું કામ છે. દરેક વખતે વિવાદમાં કે દલીલમાં હારવાનો અર્થ કૈક ગુમાવવું એવો થતો નથી …. कुछ खो कर पाने वाले को… 😜😜😜

વળી આપણે મેળવેલ, કેળવેલ શાંતિ અને સ્વસ્થતા ઘણા અસ્વસ્થ લોકો માટે સ્વપ્નવત્ હોય છે. 😍

— નીવારોઝીન રાજકુમાર 😊

માનસિક બીમારી


આજે world mental health day છે.

આપણી આજુબાજુમાં અનેક માનસિક બિમાર લોકો જોવા મળતા હોય છે જેમને દવાખાનાનું સર્ટિફિકેટ નથી મળ્યું એટલે બિન્દાસ બનીને સમાજમાં ગંદકી અને નકારાત્મકતા ફેલાવતા રહે છે. પોતાને આગેવાન સ્થાપિત કરવા આવા બીમાર લોકો કોઈ પણ હદ સુધી જઈ શકે છે. આડાઅવળા અને અભ્યાસવિહીન statements કર્યા કરતા હોય છે.
કોઈની શાંત અને ખુશહાલ જિંદગીમાં ચંચૂપાત કરીને વમળો પેદા કરવાની ગંદી મંછા ધરાવે છે તો કોઈ પોતાનાં જીવનમાં જીદ અને અપરિપક્વતાથી ઉભી કરેલી અશાંતિ અને અસલામતી માટે બીજાને જ દોષી માની હેરાન કરતાં હોય છે. આવા લોકો પોતાનાં નિર્ણયો અને જિંદગી માટે સ્વતંત્રતા ઇચ્છતા હોય છે પણ બીજા માટે ત્રાજવાં લઈને ફરતાં હોય છે. આ પ્રજાતિ સ્વસ્થ અને પ્રગતિશીલ સમાજ માટે ખતરનાક હોય છે. સોશિયલ મીડિયા પર પણ આવા તત્વો બેલગામ બનીને ફરતાં હોય છે અને અદ્ભુત વાત તો એ છે કે એમનાં અંગત વાંધાઓ અને ઈરાદાઓ વિશે અજાણ લોકો સાથ પણ આપતા હોય છે અને આ ગંભીર બિમારી સતત ફેલાયા કરે છે.

જાતને પૂછવા જેવો સવાલ એ છે કે આ માંદગીનો ચેપ આપણા સુધી ફેલાતો અટકાવવા આપણે શું કરી શકીએ?

— નીવારોઝીન રાજકુમાર

Continue reading

અવઢવ વિવેચન : તૃષા મકવાણા


જેમનાં કારણે મને હકારાત્મક રહેવાની પ્રેરણા મળી. ફરીથી જીવનમાં કંઈ કરી બતાવવાની લગની લાગી…આ બધું ફકત એક ફરિસ્તાનાં લીધે એટલે નીવારોઝીન મેમનાં લીધે…
‘અવઢવ’ વાંચી તો એવુ લાગ્યુ કે એ પાત્રો આપણી આસપાસ જ જીવે છે… અને ‘મંજુ’ જેવી વાર્તા પણ કેટલી સહજ રીતે લખી..જાણે હું એ ફીલ કરી રહી હોય એવું લાગ્યું… મેં ફરીથી વાંચવાનું નીવારોઝીન મેમનાં લીધે જ કર્યુ…એમના દરેક વિચારોથી મને બહુ જ પ્રેરણા મળી…
બહુ જ આભાર નીવામેમ….
ખૂબ જ પ્રેમ તમને…હંમેશાં ખુશ રહો…અને આવી જ રીતે લખતા રહો…
‘અવઢવ’ જેવી બીજી નવલકથાની આશા…


જન્મદિવસની હાદિઁક શુભકામના શૂન્યતાનું આકાશ…😘😘😘😘

— તૃષા મકવાણા

Continue reading